KULLANMA YÖNERGESİ: SON ADET TARİHİNDEN (SAT) İTİBAREN 9 HAFTAYA KADAR GEBELİKLERİN MİSOPROSTOL İLE SONLANDIRILMASI
GENEL BÄ°LGÄ°
Misoprostol, piyasada Cytotec® olarak bulunan bir prostaglandin analoğudur. Cytotec®, steroid olmayan anti- enflamatuvar ilaçların (NSAİDlar) kronik kullanımında gastrik ülseri önlemek için kullanılmaktadır. Cytotec® uterus kontraksiyonlarını indüklemesinden dolayı da genellikle gebeliğin sonlandırılmasında etiket dışı kullanılmaktadır. Misoprostolün gebeliğin sonlandırılması amacıyla kullanılabileceği araştırmalarla gösterilmiştir. Bu bilgi eğitimli tıbbi profesyonellere rehberlik etmek için sunulmaktadır.
ENDÄ°KASYON VE KULLANIM
Etkili rejimlerin uygulanma biçimi, baÅŸarısı ve komplikasyon oranları gebeliÄŸin süresi ile iliÅŸkilidir. AÅŸağıdaki bilgiler SAT’den itibaren 9 haftalık (63 günlük) veya daha küçük gebelikleri ilgilendirmektedir. SAT’den itibaren 9 haftalık gebeliklerin sonlandırılması amacıyla misoprostol kullanımında baÅŸarı oranı …-90’dır. GebeliÄŸin süresinin bilinmesi önemlidir. Kadının yöntemi kullanmasının uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla hesaplama son adet tarihinden itibaren yapılmaktadır.
KONTRENDÄ°KASYONLAR
– Dış gebelik şüphesi veya tanı konmamış adneksiyel kitle
– RİA’ ın varlığı (misoprostol uygulanmadan once çıkarılmalıdır)
– Misoprostol veya diğer prostoglandinlere karşı allerji öyküsü
ÖNLEMLER
1. MİSOPROSTOL UYGULANDIKTAN SONRA DÜŞÜĞÜN OLMADIĞI, GEBELİĞİN DEVAM ETTİĞİ CANLI DOĞUMLARDA GÖRÜLEBİLEN TERATOJENİK ETKİLER
Hayvan deneylerinde, fareler üzerinde yapılan tek bir araştırmada misoprostolün teratojenik etkisi gösterilmiştir.
Intrauterin dönemde misoprostole maruz kalan 69 canlı doğum vakasında anomaliler görüldüğü bildirilmiştir. Bu vaka raporlarının değerlendirilmesi sonucunda bildirilen anomalilerin çoğunun santral sinir sistemi, üst ve alt extremitelerde olmak üzere sınıflandırılabileceği ortaya çıkmıştır. Tüm vakalarda en sık teşhis edilen anomaliler, pes ekinovarus (yumru ayak), VII, VI, V ve XII. Kraniyal sinirlerde anomali ve parmakların olmamasıdır (ageneziz).
İnsanlar üzerinde yapılan üç vaka-kontrol araştırmasında, misoprostole maruz kalan bebeklerde anomali görülme sıklığının yüksek olduğu gösterilmiştir. Ancak, gebelikte misoprostola maruz kalanlarda teratojenite riski oldukça düşüktür, misoprostole maruz kalan 1000 fötusun 10’unda görülebilmektedir. Toplumda, misoprostole maruz kalma riski nispeten sık olmasına rağmen, nüfusa dayalı kayıtlarda saptanan anomalilerin insidansı yüksek değildir.
2. EMZÄ°REN ANNELER
Misoprostol vücutta hızla metabolize edilmektedir. Anne serumunda bulunan maddelerin hemen hemen hepsinin anne sütünde de bulunmasına rağmen, aktif metabolitlerin (misoprostol asidi veya misoprostol) anne sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir. Misoprostol kullandıktan sonraki 24 saat anne sütü verilmeyerek anne sütüyle beslenen bebeklerde karın kasılmaları ve ishal gelişmesi önelenebilir.
3. SAT’DEN İTİBAREN 9 HAFTADAN BÜYÜK GEBELİKLER
SAT’den ititbaren 9 haftadan büyük gebeliklerin sonlandırılması için misoprostol uygulanacağı zaman uyarmak gerekir. Gebeliğin ilk üç ayının (ilk trimester) sonlarına doğru düşüğün indüklenmesi amacıyla misoprostol rejiminin tavsiye edilebilmesi için yeterli kanıt bulunmamaktadır. Burada tarif edilen rejim ilk trimesterden ileri gebelikler için uygun değildir; burada belirtilen dozlar ileri gebeliklerde kullanılmak için çok yüksektir (Notlara bakınız).
ETKÄ°LER VE YAN ETKÄ°LER
Uzun süren veya ciddi etkiler ve yan etkiler ender görülür.
1. KANAMA
Kanama, genellikle misoprostol kullandıktan bir saat sonra, ilk gün içinde başlar. Kanama, tipik olarak 7 – 10 gün sürer, bir sonraki adet kanaması başlayana kadar lekelenme tarzında devam edebilir. Misoprostol kullanıldıktan sonra adet kanamalarının yeniden başlaması genellikle 4-6 hafta sonra gerçekleşir. Kanamanın olmasının düşüğün başarıyla sonlandığı anlamına gelmeyebileceğinin kavranması önemlidir.
Aşağıda belirtilen durumlardan herhangi biri meydana geldiğinde hizmet sunan ile bağlantı kurulması gerektiği kadınlara anlatılmalıdır: (1) eğer iki saat süresince her saatte 2 büyük hijyenik petten fazla pet ıslanıyorsa, (2) eğer kanama durmuş ise ve misoprostol kullandıktan iki hafta veya daha uzun bir süre sonra şiddetli ve yoğun bir biçimde tekrar kanama başlarsa, (3) eğer kanama sürekli, haftalarca devam ederse veya baş dönmeleri başlarsa veya başta boşluk hissedilirse, (4) misoprostol kullandıktan sonraki 7 günde hiç kanama olmazsa veya çok az olursa.
2. KRAMPLAR
Kramplar genellikle ilk gün içinde ve hatta misoprostol kullanıldıktan sonra en erken 30 dakikada başlayabilmektedir. Ağrı, normal adet sancısına oranla daha şiddetli olabilir. Ağrıyı hafifletmek amacıyla steroid olmayan anti-enflamatuvar ilaçlar (NSAİDlar) veya diğer ağrı kesiciler (analjezikler) kullanılabilir. Yöntemin başarısını etkilemezler.
3. TÄ°TREME VE/VEYA YÃœKSEK ATEÅž
Titreme, misoprostol kullanımında genellikle ortaya çıkan geçici bir yan etkidir. Yüksek ateş daha az görülür ve enfeksiyon belirtisi olmayabilir. Misoprostol kullandıktan sonra 24 saatten uzun süren üşüme, yüksek ateş olursa kadında enfeksiyon gelişmiş olabilir derhal kliniğe başvurmalıdır. Gerektiğinde, ateşi düşürmek için ateş dürücü ilaç (antipiretik) kullanılabilir.
4. BULANTI VE KUSMA
Misoprostol kullandıktan sonra bulantı, kusma olabilir ve 2-6 saatte geçer.
5. Ä°SHAL
Misoprostol kullandıktan sonra ishal gelişebilir ancak, bir gün içinde düzelmelidir.
DOZ VE KULLANMA BİÇİMİ
SAT’den ititbaren 9 haftalık gebeliklerin sonlandırılması amacıyla 800 mcg vajinal misoprostol uygulanır, 24 saat sonra tekrarlanması önerilmektedir .
Mevcut kanıtlar, tabletleri bir kaç damla su ile ıslattıktan sonra vajene uygulanmasının yöntemin başarısını arttırabileceğini göstermektedir.
Notlar:
– Misoprostol, yanak ve diş eti arasına (bukkal) veya dilaltına (sublingual) uygulandığında da etkili olabilmektedir.
– Birinci trimesterin geç döneminde misoprostol kullanımı ile ilgili yeterli kanıt bulunmamaktadır. Gebelik süresi ilerledikçe uterus misoprostole karşı daha duyarlı hale geldiğinden dolayı boşalmasının sağlanması için gereken doz miktarı azalmaktadır. Ancak, gebelik süresi ilerledikçe gebeliğin sonlanması için gereken zaman uzamaktadır ve daha fazla kanama olabilmektedir.
Önerilen Alıntılar:
Görüş birliği Beyanı: Kullanım Talimatı– SAT’den Itibaren 9 Haftaya Kadar Gebeliklerin Misoprotol Uygulanarak Sonlandırılması. Misoprostol konusunda uzmanlar toplantısı ,Reproductive Health Technologies Project and Gynuity Health Projects tarafından desteklenmiştir. 2003. Washington DC.
Bu dokümanı destekleyici literatür kaynakları listesi veya ayrıntılı bilgi için, bakınız www.gynuity.org veya www.rhtp.org.
BU DOKÜMAN, EN SON BILGILER VE ARAŞTIRMA SONUÇLARI KULLANILARAK PERIYODIK OLARAK GÖZDEN GEÇIRILMEKTE VE GÜNCELLEŞTIRILMEKTEDIR.
© 2003 Gynuity Health Projects and Reproductive Health Technologies Project
8/31/2004